Tıbbi içerik: Dr. Öğr. Üyesi Murat Kalaycı — Genel Cerrahi Uzmanı · Son inceleme: 9 Ekim 2026 · Özgeçmişi görüntüle →
Kolonoskopi, hastaların en çok ertelediği işlemlerden biri. Erteleme nedenleri hemen her zaman aynı üç başlıkta toplanıyor: hazırlığın zor olacağı, işlemin acı vereceği ve utanç. Bu yazı o üç başlığı da ayrıntılı ele alıyor — çünkü üçünün de gerçekle ilişkisi sanıldığından zayıf.
Bir noktayı baştan söylemek gerekir: kolonoskopi, kanseri bulmak için yapılan bir işlem değildir. Asıl işi, kansere dönüşecek olanı dönüşmeden önce çıkarmaktır.
- Kolonoskopi nedir, ne görür?
- Kolonoskopi neden yapılır, kimlere gerekir?
- Türkiye’de kolonoskopi taraması: kaç yaşında, kaç yılda bir?
- Kolonoskopi hazırlığı: diyet ve bağırsak temizliği
- Kolonoskopi nasıl yapılır, ne kadar sürer?
- Kolonoskopi sonrası: ne yenir, ne zaman normale dönülür?
- Kolonoskopi riskli midir?
- Polip bulunursa ne olur?
- Kolonoskopiyi hangi doktor, hangi bölüm yapar?
- Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynaklar
Kolonoskopi nedir, ne görür?
Kolonoskopi, ucunda kamera ve ışık bulunan esnek bir cihazın makattan ilerletilerek kalın bağırsağın tamamının — yaklaşık 150 santimetrelik bölümün — içeriden görüntülenmesidir. Cihaz ince bağırsağın son kısmına kadar ulaşabilir.
Görüntülemenin yanında iki şey daha yapılır ve asıl değer buradadır:
- Polipektomi: görülen polip aynı seansta çıkarılır. Hasta bunu hissetmez; bağırsağın iç yüzeyinde ağrı duyusu yoktur.
- Biyopsi: şüpheli görünen alanlardan küçük parçalar alınır ve patolojiye gönderilir.
Kolon kanserlerinin büyük bölümü, yıllar içinde kansere dönüşen iyi huylu poliplerden gelişir. Bu dönüşüm genellikle 10 yıl civarında sürer. Kolonoskopinin kanseri önleyebilmesinin tek nedeni bu uzun pencere: polip, kansere dönüşmeden görülüp alınabiliyor. Bu süreci ayrıntılı olarak kolon kanseri belirtileri yazımızda ele aldık.
Endoskopi, rektoskopi, sanal kolonoskopi — farkları ne?
| İşlem | Nereye bakar | Polip alabilir mi? |
|---|---|---|
| Kolonoskopi | Kalın bağırsağın tamamı | Evet |
| Rektoskopi | Yalnızca makat ve rektumun son bölümü | Sınırlı |
| Sigmoidoskopi | Kalın bağırsağın sol yarısı | Evet, ama yalnızca o bölgede |
| Gastroskopi (endoskopi) | Yemek borusu, mide, onikiparmak | Farklı bölge — kolonla ilgisi yok |
| Sanal kolonoskopi | Tomografiyle bağırsağın bilgisayarlı görüntüsü | Hayır — polip görülürse yine kolonoskopi gerekir |
Günlük konuşmada “endoskopi” sıklıkla her iki işlem için kullanılıyor. Doğrusu şudur: endoskopi üstten, kolonoskopi alttan yapılır ve bambaşka organlara bakarlar. Bazı hastalarda ikisi aynı seansta birlikte yapılır.
Kolonoskopi neden yapılır, kimlere gerekir?
İki ayrı gerekçe vardır ve bunları karıştırmamak gerekir: bir şikâyeti araştırmak ve şikâyeti olmayan birinde tarama yapmak.
| Durum | Neden kolonoskopi gerekir |
|---|---|
| Makattan kan gelmesi | Nedeni çoğu zaman iyi huyludur, ama kanamanın kaynağını yalnızca görerek doğrulayabilirsiniz |
| Dışkılama düzeninde kalıcı değişiklik | Yeni başlayan kabızlık veya ishal, özellikle 45 yaş üzerinde |
| Nedeni bulunamayan kansızlık | Demir eksikliği anemisi, gözle görülmeyen bağırsak kanamasının sık habercisidir |
| Gaitada gizli kan testi pozitif | Test tanı koymaz; yalnızca kolonoskopi gerektiğini söyler |
| Daha önce polip çıkarılmış olması | Yeni polip gelişebilir; aralık patoloji sonucuna göre belirlenir |
| Ailede kolon kanseri öyküsü | Tarama daha erken yaşta başlar ve daha sık tekrarlanır |
| İltihabi bağırsak hastalığı | Hastalık süresine bağlı olarak düzenli izlem gerekir |
| Açıklanamayan kilo kaybı | Uyarı bulgusudur; diğer tetkiklerle birlikte değerlendirilir |
Buradaki en sık hata, kanamanın otomatik olarak hemoroide bağlanmasıdır. Hemoroid gerçekten de en sık nedendir — ama hemoroidi olan bir kişide aynı anda polip de bulunabilir ve kanamanın hangisinden geldiği muayeneyle ayırt edilemez. Bu konuyu makattan kan gelmesi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Türkiye’de kolonoskopi taraması: kaç yaşında, kaç yılda bir?
Sağlık Bakanlığı’nın ulusal tarama programında kolorektal kanser taraması 50–70 yaş aralığını kapsar:
- Gaitada gizli kan testi — 2 yılda bir. KETEM, Aile Sağlığı Merkezleri ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinde ücretsizdir.
- Kolonoskopi — 10 yılda bir.
Ailesinde kolon kanseri ya da polip öyküsü olanlarda bu yaş sınırı geçerli değildir; tarama daha erken başlar. Bazı uluslararası kılavuzlar ortalama riskli kişilerde başlangıç yaşını 45‘e çekmiştir, çünkü genç yaş gruplarında kolon kanseri sıklığı artıyor.
Pratikte en çok karşılaştığımız durum şu: gaitada gizli kan testi pozitif çıkıyor, hasta “ama hiçbir şikâyetim yok” diyerek kolonoskopiyi erteliyor. Taramanın faydası, pozitif sonucun araştırılmasıyla ortaya çıkar. Araştırılmayan pozitif bir test, hiç yapılmamış testten daha iyi değildir.
Kolonoskopi hazırlığı: diyet ve bağırsak temizliği
Hazırlık, işlemin kendisinden daha çok konuşulan bölüm. Çünkü hastaların zorlandığı kısım gerçekten burası.
Önce bir yanlış anlamayı düzeltelim.
Üç günlük diyet gerçekten şart mı?
“Üç günlük kolonoskopi diyeti” Türkiye’de çok aranan bir ifade ve birçok klinikte böyle bir liste veriliyor. Ancak uluslararası kılavuzların istediği şey bu değil. Avrupa Gastrointestinal Endoskopi Derneği’nin önerisi, yalnızca işlemden önceki gün lifsiz (posasız) beslenmektir.
Üç günlük kısıtlama bir klinik alışkanlıktır; zararı yoktur ama zorunlu da değildir. Önceki iki günde çekirdekli, kabuklu ve çok lifli gıdalardan uzak durmak yeterlidir — fındık, ceviz, mısır, susam, kuru üzüm, kabuklu meyve gibi. Bu gıdaların tanecikleri bağırsak duvarına yapışıp görüntüyü bozabildiği için kaçınılır.
İkinci bir yaygın yanlış: sadece berrak sıvı tüketmenin daha iyi temizleyeceği düşüncesi. Araştırmalar bunun tersini gösteriyor — lifsiz katı beslenme, yalnızca sıvı diyete göre hem daha kolay uygulanıyor hem de bağırsağı en az onun kadar iyi temizliyor. Aç kalmak gerekmez.
İşlemden önceki gün ne yenir, ne yenmez?
| Yenebilir | Yenmez |
|---|---|
| Beyaz ekmek, pirinç, makarna, irmik | Tam buğday, kepekli ekmek, bulgur |
| Yumurta, tavuk, balık, kıyma | Kuruyemiş, çekirdek, susam |
| Peynir, yoğurt (meyvesiz) | Kuru baklagiller, nohut, fasulye |
| Kabuğu soyulmuş, pişmiş sebze | Çiğ sebze, salata, kabuklu meyve |
| Berrak et suyu, süzme çorba | Sebze parçacıklı çorba |
| Su, açık çay, berrak meyve suyu | Süt, pulpu çıkarılmamış meyve suyu |
Kırmızı ve mor renkli sıvılardan (vişne suyu, nar suyu, pancar) kaçınmak gerekir; bağırsak içinde kanla karışabilecek bir renk bırakırlar.
Temizleme solüsyonu nasıl içilir?
Hazırlığın gerçekten belirleyici kısmı burasıdır ve tek bir kural her şeyi değiştirir: solüsyon ikiye bölünür.
- Yarısı işlemden önceki akşam içilir.
- Diğer yarısı işlem sabahı içilir.
- Son doz, işleme en çok 5 saat kala başlar ve en az 2 saat kala biter.
Bu bölmenin tek amacı hastayı rahatlatmak değil. Bağırsağın son bölümü, gece boyunca yeniden sıvı ve mukus biriktirir; sabah içilen ikinci doz bunu temizler. Tamamı bir akşamda içilen hazırlıkta küçük polipler gözden kaçabilir. Hazırlık yetersizse işlem tekrarlanmak zorunda kalınır — ve ikinci kez hazırlanmak, ilkinden daha zordur.
Solüsyonun yanında simetikon (gaz giderici) verilmesi, köpüklenmeyi azaltarak görüntüyü iyileştirir.
Solüsyonu içemiyorum, kusuyorum — ne yapmalıyım?
Sık yaşanan bir durum. Birkaç pratik çözüm işe yarar:
- Solüsyonu buzdolabında soğutmak tadı belirgin biçimde azaltır.
- Bardakla ve ara vererek içmek, bir seferde bitirmeye çalışmaktan kolaydır.
- Pipetle içmek, sıvının damakla temasını azaltır.
- Araya berrak, renksiz bir sıvı almak (su, açık çay) bulantıyı azaltır.
Buna rağmen kusma devam ediyorsa hekiminize haber verin; farklı hacimde ve farklı içerikte hazırlık seçenekleri vardır.
Kullandığım ilaçlara devam edecek miyim?
Bu, hazırlığın en çok atlanan ama en önemli başlığıdır. Üç ilaç grubu için mutlaka hekiminize danışın:
- Kan sulandırıcılar. Aspirin genellikle kesilmez. Buna karşılık klopidogrel, varfarin ve yeni nesil kan sulandırıcıların yönetimi hastaya özeldir — polip çıkarılırsa kanama riskini etkiler. Kendi başınıza kesmeyin; bu ilaçların bir kısmı kalp ve damar hastalıkları için hayati önemdedir.
- Demir hapları. Genellikle işlemden 5 gün önce bırakılır; bağırsak içinde koyu, yapışkan bir kalıntı bırakarak görüntüyü bozarlar.
- Diyabet ilaçları ve insülin. Aç kalınacağı için dozlar yeniden ayarlanmalıdır.
Traş gerekir mi?
Hayır. Kolonoskopi için bölgenin traş edilmesine gerek yoktur. Bu, cerrahi ameliyatlarla karıştırılan bir uygulamadır; kolonoskopide kesi yapılmaz.
Kolonoskopi nasıl yapılır, ne kadar sürer?
İşlem odasında sol yanınıza yatırılırsınız. Damar yolu açılır, sedasyon verilir ve cihaz makattan ilerletilir. Bağırsağın katlantılarını açarak görebilmek için içeriye gaz (karbondioksit) verilir — işlem sonrası şişkinlik hissinin nedeni budur.
Süre, 20–40 dakika arasındadır. Polip çıkarılması gerekirse biraz uzar. Sedasyon öncesi hazırlık ve sonrasındaki uyanma süresiyle birlikte hastanede geçirilen toplam süre genellikle 2–3 saattir. Yatış gerekmez; aynı gün evinize dönersiniz.
Uyutulur muyum, ağrır mı?
Kolonoskopi Türkiye’de neredeyse her zaman sedasyon altında yapılır. Bu, genel anestezi değildir: nefesinizi kendiniz alırsınız, ama işlemi hissetmez ve çoğunlukla hatırlamazsınız.
Sedasyonsuz kolonoskopi de mümkündür ve bazı ülkelerde yaygındır. Ağrı kaynağı kameranın kendisi değil, bağırsak kıvrımlarının gerilmesidir; kramp tarzında, dalgalar hâlinde hissedilir. Sedasyonsuz işlemi tercih edenlerin en büyük avantajı, işlemden hemen sonra araç kullanabilmek ve işe dönebilmektir.
“Acı verir mi” korkusuyla kolonoskopiyi yıllarca erteleyen hasta sayısı az değil. Sedasyon altında yapılan bir kolonoskopi, çoğu hastanın sonradan “hiçbir şey hissetmedim” dediği bir işlemdir.
Sedasyon aldıysanız o gün
- Araç kullanmayın — refleksler saatlerce etkilenir
- Yanınızda sizi eve götürecek bir refakatçi bulunsun
- Önemli kararlar almayın, resmî belge imzalamayın
- Alkol almayın
Kolonoskopi sonrası: ne yenir, ne zaman normale dönülür?
İşlemden sonraki birkaç saat içinde gaz ve şişkinlik hissi olur; bu, verilen gazın atılmasıyla geçer. Yürümek bu süreci hızlandırır.
- Beslenme: sedasyonun etkisi geçtikten sonra, genellikle 1–2 saat içinde normal beslenmeye dönülür. Özel bir diyet gerekmez. İlk öğünü hafif tutmak (çorba, yoğurt, haşlanmış gıdalar) daha rahat olur.
- Polip çıkarıldıysa hekiminiz birkaç gün baharatlı ve alkollü tüketimden kaçınmanızı, bazı durumlarda ağır fiziksel aktiviteyi ertelemenizi isteyebilir.
- İşe dönüş: sedasyon verildiyse ertesi gün, verilmediyse aynı gün.
- Hafif kabızlık ilk birkaç günde olabilir; bağırsak boşaltıldığı için yeni dışkı oluşması zaman alır. Bol su ve normal beslenme yeterlidir. Daha uzun süren bir sorun hâline gelirse kabızlık yazımıza bakabilirsiniz.
İşlemden sonra bu bulgularda hekime başvurun
- Şiddetli ve artan karın ağrısı (normal gaz ağrısı birkaç saatte azalır)
- Karında sertleşme ve şişme
- Bol miktarda kanama ya da pıhtı gelmesi
- 38 derece üzerinde ateş
- Bayılma hissi, soğuk terleme
Kolonoskopi riskli midir?
Kolonoskopi güvenli bir işlemdir, ancak risksiz değildir. Ciddi sayılan iki komplikasyon vardır ve ikisi de nadirdir:
- Bağırsak delinmesi (perforasyon): tarama kolonoskopilerinde binde 1’in altında. Polip çıkarılan işlemlerde biraz daha yüksektir.
- Kanama: yaklaşık binde 2 civarında, neredeyse tamamı polip çıkarılan hastalarda görülür ve çoğu kendiliğinden ya da endoskopik olarak durdurulur.
Bu sayıları şu çerçevede okumak gerekir: kolon kanseri Türkiye’de en sık görülen kanserler arasındadır ve kolonoskopi onu önleyebilen tek yöntemdir. Binde birkaç düzeyindeki bir risk, önlenebilir bir kanserin riskiyle aynı terazide değildir.
Risk, yaş ilerledikçe, çok sayıda veya büyük polip çıkarıldığında ve bağırsakta yapışıklık varsa artar.
Polip bulunursa ne olur?
Polip bulunması kötü bir haber değildir — kolonoskopinin tam olarak amacı budur. Polip aynı seansta çıkarılır ve patolojiye gönderilir. Patoloji sonucu iki soruya cevap verir: polip hangi tipte ve içinde kansere dönüşme işareti var mı?
Çıkarılan poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Patolojide kanser hücresi saptanırsa, tümörün bağırsak duvarında ne kadar derine indiğine göre ek bir cerrahi gerekip gerekmediğine karar verilir. Bu süreci kolon cerrahisi sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Sonuçlar genellikle 5–10 iş günü içinde çıkar. İşlemin hemen ardından hekiminiz size gördüğünü anlatır, ancak kesin değerlendirme patolojiyle birlikte yapılır.
Kolonoskopi ne zaman tekrarlanır?
Burada çok yaygın bir yanlış var: “Kolonoskopi 10 yılda bir yapılır.” Bu, yalnızca hiçbir şey bulunmayan kişiler için doğrudur. Aralığı belirleyen şey yaş değil, bu kolonoskopide ne bulunduğudur.
Bağırsak yeterince temiz değilse aralık ayrıca kısalır; kaçan polip olabileceği varsayılır. Hazırlığın neden bu kadar üzerinde durulduğunun bir nedeni de budur.
Kolonoskopiyi hangi doktor, hangi bölüm yapar?
Kolonoskopi genel cerrahi ve gastroenteroloji uzmanları tarafından yapılır. İkisi arasında bir üstünlük sıralaması yoktur; belirleyici olan hekimin deneyimidir.
Pratikte şöyle bir ayrım görülür: bağırsakta cerrahi gerektirecek bir bulgu beklenen hastalarda (bilinen polip öyküsü, kanser şüphesi, ailesel risk) işlemin cerrahı tarafından yapılması, bulgu çıkması hâlinde kararın tek elden verilmesini sağlar. Kalın bağırsak ve rektum cerrahisiyle ilgilenen hekimler bu nedenle kolonoskopiyi kendileri yapar; bu alanın tanımı için gastrointestinal onkolojik cerrahi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kolonoskopiyi değerlendirirken bakılması gereken teknik ölçütler de vardır: işlemin bağırsağın sonuna kadar ulaşıp ulaşmadığı, bağırsak temizliğinin yeterliliği ve hekimin adenom saptama oranı. Raporunuzda bu bilgilerin yer alması iyi bir uygulamanın göstergesidir.
Kolonoskopi kararı ya da sonucu için
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Kolonoskopi gerekip gerekmediği, hangi aralıkla tekrarlanacağı ve elinizdeki sonucun ne anlama geldiği kişiye göre değişir. Makattan kanama, dışkılama düzeninde kalıcı değişiklik, nedeni bulunamayan kansızlık ya da ailede kolon kanseri öyküsü varsa değerlendirmeyi ertelemeyin. Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Murat Kalaycı ile iletişime geçebilirsiniz. Muayene Ataşehir’deki klinikte yapılır; girişimler anlaşmalı hastanelerde gerçekleştirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kolonoskopi nedir, ne için yapılır?
Kolonoskopi, ucunda kamera bulunan esnek bir cihazla kalın bağırsağın içinin doğrudan görüntülenmesidir. Yalnızca bakmakla kalmaz: görülen polipler aynı seansta çıkarılır, şüpheli alanlardan biyopsi alınır. Makattan kanama, dışkılama düzeninde kalıcı değişiklik, nedeni bulunamayan kansızlık, gaitada gizli kan testinin pozitif çıkması ve kolon kanseri taraması başlıca gerekçeleridir.
Kolonoskopi ne kadar sürer?
İşlemin kendisi genellikle 20–40 dakika sürer; polip çıkarılması gerekirse biraz uzar. Hazırlık ve sedasyon sonrası uyanma süresiyle birlikte hastanede geçirilen toplam süre 2–3 saattir. Yatış gerekmez, aynı gün eve dönülür. Ancak sedasyon verildiyse o gün araç kullanılmaz; yanınızda bir refakatçi bulunmalıdır.
Kolonoskopi acı verir mi, uyutulur muyum?
Türkiye’de kolonoskopi neredeyse her zaman sedasyon altında yapılır. Sedasyon genel anestezi değildir; nefesinizi kendiniz alırsınız ama işlemi hissetmez ve çoğunlukla hatırlamazsınız. Sedasyonsuz da yapılabilir; o durumda hissedilen şey kameranın kendisi değil, bağırsak kıvrımlarının gerilmesine bağlı kramp tarzı ağrıdır. Sedasyonsuz işlemin avantajı, hemen sonrasında araç kullanabilmek ve işe dönebilmektir.
Kolonoskopi öncesi 3 günlük diyet şart mı?
Hayır. Uluslararası kılavuzların istediği, yalnızca işlemden önceki gün lifsiz (posasız) beslenmektir. Üç günlük kısıtlama bir klinik alışkanlıktır; zararı yoktur ama zorunlu değildir. Önceki iki günde çekirdekli, kabuklu ve çok lifli gıdalardan kaçınmak yeterlidir. Ayrıca yalnızca berrak sıvı içmek daha iyi temizlik sağlamaz — lifsiz katı beslenme hem daha kolay uygulanır hem de en az onun kadar iyi temizler.
Kolonoskopi öncesi ne yenir, ne yenmez?
İşlemden önceki gün yenebilecekler: beyaz ekmek, pirinç, makarna, yumurta, tavuk, balık, kıyma, peynir, meyvesiz yoğurt, kabuğu soyulmuş ve pişmiş sebze, süzme çorba, su ve açık çay. Kaçınılacaklar: kepekli ve tam buğday ürünleri, bulgur, kuruyemiş, çekirdek, susam, kuru baklagiller, çiğ sebze, salata ve kabuklu meyve. Kırmızı ve mor renkli içecekler de içilmez; bağırsakta kanla karışabilecek bir renk bırakırlar.
Bağırsak temizleme solüsyonunu nasıl içmeliyim?
Solüsyon ikiye bölünerek içilir: yarısı işlemden önceki akşam, yarısı işlem sabahı. Son doz işleme en çok 5 saat kala başlar, en az 2 saat kala biter. Bu bölme hastayı rahatlatmak için değil, temizliğin kalitesi için gereklidir — bağırsağın son bölümü gece yeniden mukus biriktirir ve sabah dozu bunu temizler. Tamamı bir akşamda içilen hazırlıkta küçük polipler gözden kaçabilir ve işlem tekrarlanmak zorunda kalınabilir.
Kolonoskopiden önce traş olmam gerekir mi?
Hayır. Kolonoskopide kesi yapılmadığı için bölgenin traş edilmesine gerek yoktur. Bu, cerrahi ameliyat hazırlığıyla karıştırılan bir uygulamadır.
Kullandığım kan sulandırıcıya devam edecek miyim?
Bunu mutlaka hekiminize danışarak yapın, kendi başınıza kesmeyin. Aspirin genellikle kesilmez. Klopidogrel, varfarin ve yeni nesil kan sulandırıcıların yönetimi hastaya özeldir, çünkü polip çıkarılması hâlinde kanama riskini etkiler. Bu ilaçların bir kısmı kalp ve damar hastalıkları için hayati önemdedir. Demir hapları ise genellikle işlemden 5 gün önce bırakılır; bağırsakta görüntüyü bozan koyu bir kalıntı bırakırlar.
Kolonoskopiden sonra ne yenir?
Sedasyonun etkisi geçtikten sonra, genellikle 1–2 saat içinde normal beslenmeye dönülür; özel bir diyet gerekmez. İlk öğünü hafif tutmak (çorba, yoğurt, haşlanmış gıdalar) daha rahat olur. Polip çıkarıldıysa hekiminiz birkaç gün baharatlı ve alkollü tüketimden kaçınmanızı isteyebilir. İlk günlerde hafif kabızlık normaldir; bağırsak tamamen boşaltıldığı için yeni dışkı oluşması zaman alır.
Kolonoskopi tehlikeli mi, zararı var mı?
Kolonoskopi güvenli bir işlemdir. Ciddi komplikasyonlar nadirdir: tarama kolonoskopilerinde bağırsak delinmesi binde 1’in altında, kanama yaklaşık binde 2 düzeyindedir ve kanamaların neredeyse tamamı polip çıkarılan hastalarda görülür. Bu oranlar, kolonoskopinin kolon kanserini önleyebilen tek yöntem olmasıyla birlikte değerlendirilmelidir. Şiddetli ve artan karın ağrısı, karında sertleşme, bol kanama ya da ateş olursa hekime başvurulmalıdır.
Kolonoskopi kaç yılda bir yapılır?
“On yılda bir” yalnızca hiçbir şey bulunmayan kişiler için doğrudur. Aralığı belirleyen şey yaş değil, kolonoskopide ne bulunduğudur: 1–2 küçük adenomda 7–10 yıl, 3–4 küçük adenomda 3–5 yıl, 5–10 adenomda ya da 10 mm üzeri bir adenomda 3 yıl, 10’dan fazla adenomda 1 yıl, 20 mm üzeri parça parça çıkarılan bir polipte 6 ay. Bağırsak yeterince temiz değilse aralık ayrıca kısalır.
Kolonoskopi sonucu ne zaman çıkar?
İşlemin hemen ardından hekiminiz size gördüğünü anlatır. Ancak polip çıkarıldıysa ya da biyopsi alındıysa kesin değerlendirme patoloji sonucuyla yapılır ve bu genellikle 5–10 iş günü sürer. Patoloji iki soruya cevap verir: polip hangi tipte ve içinde kansere dönüşme işareti var mı? Sonraki kolonoskopinin ne zaman yapılacağı da bu rapora göre belirlenir.
Kolonoskopiyi hangi bölüm, hangi doktor yapar?
Kolonoskopi genel cerrahi ve gastroenteroloji uzmanları tarafından yapılır; aralarında bir üstünlük sıralaması yoktur, belirleyici olan hekimin deneyimidir. Cerrahi gerektirecek bir bulgu beklenen hastalarda işlemin cerrah tarafından yapılması, bulgu çıkması hâlinde kararın tek elden verilmesini sağlar.
Sanal kolonoskopi normal kolonoskopinin yerini tutar mı?
Tutmaz. Sanal kolonoskopi, tomografiyle bağırsağın bilgisayarlı görüntüsünü oluşturur ve bağırsak temizliği yine gerekir. En önemli sınırı şudur: polip görülürse çıkarılamaz, biyopsi alınamaz — bunun için yine kolonoskopi yapılması gerekir. Kolonoskopinin uygulanamadığı özel durumlarda bir seçenek olarak düşünülür.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü — Kanser Taramaları. hsgm.saglik.gov.tr
- Bowel preparation for colonoscopy: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Guideline — Update 2019. bsg.org.uk
- Recommendations for Follow-Up After Colonoscopy and Polypectomy: A Consensus Update by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer (2020). asge.org
- Optimizing Bowel Preparation Quality for Colonoscopy: Consensus Recommendations by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastroenterology. gastrojournal.org
- Risks associated with colonoscopy in a population-based colon screening program: an observational cohort study. CMAJ Open. cmajopen.ca
- Adenoma Detection Rate and Risk of Colorectal Cancer and Death. New England Journal of Medicine. pmc.ncbi.nlm.nih.gov